lundi 20 novembre 1989

polonais

KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA

PREAMBUŁA
Państwa-Strony niniejszej Konwencji,
Uważając, że zgodnie z zasadami zawartymi w Karcie Narodów Zjednoczonych uznanie wrodzonej
godności oraz równych i niezbywalnych praw wszystkich członków rodziny ludzkiej jest podstawą
wolności, sprawiedliwości oraz pokoju na świecie,
Mając na uwadze, że ludy Narodów Zjednoczonych potwierdziły w Karcie swą wiarę w
podstawowe prawa człowieka oraz w godność i wartość jednostki ludzkiej i wyraziły zdecydowanie
sprzyjania postępowi społecznemu oraz osiąganiu lepszego poziomu życia w warunkach większej
wolności,
Uznając, że Narody Zjednoczone w powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz w
Międzynarodowych Paktach Praw Człowieka zgodziły się i proklamowały, iż każdy człowiek ma
prawo do korzystania z zawartych w nich uprawnień i wolności, bez względu na jakiekolwiek
różnice występujące z powodu przynależności rasowej, koloru skóry, płci, języka, religii, poglądów
politycznych lub innych, narodowego lub społecznego pochodzenia, cenzusu majątkowego,
urodzenia oraz jakichkolwiek innych,
Przypominając, że w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka Narody Zjednoczone proklamowały,
iż dzieci mają prawo do szczególnej troski i pomocy,
Wyrażając przekonanie, że rodzina jako podstawowa komórka społeczeństwa oraz naturalne
środowisko rozwoju i dobra wszystkich jej członków, a w szczególności dzieci, powinna być
otoczona niezbędną ochroną oraz wsparciem, aby mogła w pełnym zakresie wypełniać swoje
obowiązki w społeczeństwie,
Uznając, że dziecko dla pełnego i harmonijnego rozwoju swojej osobowości powinno wychowywać
się w środowisku rodzinnym, w atmosferze szczęścia, miłości i zrozumienia,
Uważając, że dziecko powinno być w pełni przygotowane do życia w społeczeństwie jako
indywidualnie ukształtowana jednostka, wychowana w duchu ideałów zawartych w Karcie Narodów
Zjednoczonych, a w szczególności w duchu pokoju, godności, tolerancji, wolności, równości i
solidarności,
Mając na uwadze, ze potrzeba otoczenia dziecka szczególną troską została wyrażona w
Genewskiej Deklaracji Praw Dziecka z 1924 roku oraz Deklaracji Praw Dziecka przyjętej przez
Zgromadzenie Ogólne 20 listopada 1959 roku i uznanej w Ogólnej Deklaracji Praw Człowieka w
Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych (w szczególności w artykułach 23 i
24), w Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (w szczególności
w artykule 10), jak również w statutach i stosownych dokumentach wyspecjalizowanych agencji i
międzynarodowych organizacji zajmujących się zapewnieniem dobrobytu dla dzieci,
Mając na uwadze, że, jak wskazano w Deklaracji Praw Dziecka, "dziecko z uwagi na swoją
niedojrzałość fizyczną oraz umysłową wymaga szczególnej opieki i troski, w tym właściwej ochrony
prawnej, zarówno przed, jak i po urodzeniu",
Przypominając postanowienia Deklaracji Zasad Społecznych i Prawnych odnoszących się do
Ochrony i Dobra Dziecka, ze szczególnym odniesieniem do umieszczenia w rodzinie zastępczej oraz
adopcji w wymiarze krajowym i międzynarodowym, podstawowe minimum zasad Narodów
Zjednoczonych odnośnie wymierzania sprawiedliwości wobec nieletnich ("Zasady Pekińskie")
podczas stanu wyjątkowego oraz Deklarację o ochronie kobiet i dzieci w sytuacjach
nadzwyczajnych i w czasie konfliktów zbrojnych,
Uznając, że we wszystkich krajach świata są dzieci żyjące w wyjątkowo trudnych warunkach i że
wymagają one szczególnej troski,
Biorąc w należyty sposób pod uwagę znaczenie tradycji i wartości kulturowych każdego narodu
dla ochrony i harmonijnego rozwoju dziecka,
Uznając wagę międzynarodowej współpracy dla poprawy warunków życia dzieci w każdym kraju,
szczególnie w krajach rozwijających się,
uzgodniły co następuje:
CZĘŚĆ I
Artykuł 1
Dla celów niniejszej Konwencji "dziecko" oznacza każdą istotę ludzką w wieku poniżej osiemnastu
lat, chyba że zgodnie z prawem odnoszącym się do dziecka uzyska ono wcześniej pełnoletność.
Artykuł 2
1. Państwa-Strony w granicach swojej jurysdykcji będą respektowały i gwarantowały prawa
zawarte w niniejszej Konwencji wobec każdego dziecka, bez jakiejkolwiek dyskryminacji ze
względu na rasę, kolor skóry, płeć, język, religię, poglądy polityczne i inne, pochodzenie
narodowe, etniczne lub społeczne, status majątkowy, niepełnosprawność, cenzus urodzenia
lub jakikolwiek inny tego dziecka albo jego rodziców bądź opiekuna prawnego.
2. Państwa-Strony będą podejmowały właściwe kroki dla zapewnienia ochrony dziecka przed
wszelkimi formami dyskryminacji lub karania, ze względu na pochodzenie, działalność,
wyrażane poglądy lub przekonania religijne rodziców dziecka, opiekunów prawnych lub
członków rodziny.
Artykuł 3
1. We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub
prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała
ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka.
2. Państwa-Strony działają na rzecz zapewnienia dziecku w takim stopniu ochrony i opieki, w
jakim jest to niezbędne dla jego dobra, biorąc pod uwagę prawa i obowiązki jego rodziców,
opiekunów prawnych lub innych osób prawnie za nie odpowiedzialnych i w tym celu będą
podejmowały wszelkie właściwe kroki ustawodawcze oraz administracyjne.
3. Państwa-Strony zapewnią, aby instytucje, służby oraz inne jednostki odpowiedzialne za
opiekę lub ochronę dzieci dostosowały się do norm ustanowionych przez kompetentne
władze, w szczególności w dziedzinach bezpieczeństwa, zdrowia, jak również dotyczących
właściwego doboru kadr tych instytucji oraz odpowiedniego nadzoru.
Artykuł 4
Państwa-Strony podejmą wszelkie właściwe działania ustawodawczo-administracyjne oraz inne dla
realizacji praw uznanych w niniejszej Konwencji. Odnośnie praw ekonomicznych, socjalnych oraz
kulturalnych Państwa-Strony będą podejmowały takie działania przy maksymalnym wykorzystaniu
środków będących w ich dyspozycji oraz, gdzie okaże się to konieczne, w ramach współpracy
międzynarodowej.
Artykuł 5
Państwa-Strony będą szanowały odpowiedzialność, prawa i obowiązki rodziców lub tam, gdzie jest
to właściwe, członków dalszej rodziny lub środowiska, zgodnie z miejscowymi obyczajami,
opiekunów prawnych lub innych osób, prawnie odpowiedzialnych za dziecko, w celu zapewnienia im
właściwego kierowania w sposób odpowiadający rozwijającym się zdolnościom dziecka, w
korzystaniu przez nie z praw przyznanych w niniejszej Konwencji.
Artykuł 6
1. Państwa-Strony uznają, że każde dziecko ma wrodzone prawo do życia.
2. Państwa-Strony zapewniają w możliwie maksymalnym zakresie warunki życia i rozwoju
dziecka.
Artykuł 7
1. Niezwłocznie po urodzeniu dziecka zostanie sporządzony jego akt urodzenia, a dziecko od
momentu urodzenia będzie miało prawo do otrzymania imienia, uzyskania obywatelstwa
oraz, o ile to możliwe, prawo poznania swoich rodziców i pozostawania pod ich opieką.
2. Państwa-Strony zapewniają, aby te prawa stały się zgodne z ich prawem wewnętrznym
oraz ich międzynarodowymi zobowiązaniami w tej dziedzinie, w szczególności w
przypadkach, gdyby brak tych uregulowań spowodował, iż dziecko zostałoby
bezpaństwowcem.
Artykuł 8
1. Państwa-Strony podejmują działania mające na celu poszanowanie prawa dziecka do
zachowania jego tożsamości, a w tym obywatelstwa, nazwiska, stosunków rodzinnych
zgodnych z prawem, z wyłączeniem bezprawnych ingerencji.
2. W przypadku gdy dziecko zostało bezprawnie pozbawione części lub wszystkich elementów
swojej tożsamości, Państwa-Strony okażą właściwą pomoc i ochronę celem jak
najszybszego przywrócenia jego tożsamości.
Artykuł 9
1. Państwa-Strony zapewniają, aby dziecko nie zostało oddzielone od swoich rodziców wbrew
ich woli, z wyłączeniem przypadków, gdy kompetentne władze podlegające nadzorowi
sądowemu, zdecydują zgodnie z obowiązującym prawem oraz stosowanym
postępowaniem, że takie oddzielenie jest konieczne ze względu na najlepiej pojęte interesy
dziecka. Taka decyzja może być konieczna szczególnie w przypadkach nadużyć lub
zaniedbań ze strony rodziców, gdy każde z rodziców mieszka oddzielnie, a należy podjąć
decyzję odnośnie miejsca pobytu lub zamieszkania dziecka.
2. W każdym postępowaniu podejmowanym stosownie do ustępu 1 niniejszego artykułu
należy umożliwić wszystkim zainteresowanym stronom uczestnictwo w tym postępowaniu
oraz wyrażanie przez nie swoich opinii.
3. Państwa-Strony będą szanowały prawo dziecka odseparowanego od jednego lub obojga
rodziców do utrzymywania regularnych stosunków osobistych i bezpośrednich kontaktów z
obojgiem rodziców, z wyjątkiem przypadków, gdy jest to sprzeczne z najlepiej pojętym
interesem dziecka.
4. W przypadku, gdy tego rodzaju separacja jest wynikiem działania podjętego przez
Państwo-Stronę, takiego jak zatrzymanie, uwięzienie, wygnanie, deportacja lub śmierć (w
tym śmierć spowodowana jakąkolwiek przyczyną podczas pozostawania danej osoby pod
opieką państwa), jednego lub obojga rodziców dziecka, państwo zapewni, na żądanie,
rodzicom dziecka, dziecku lub jeżeli będzie to właściwe innemu członkowi rodziny podanie
istotnych informacji dotyczących miejsca pobytu nieobecnego/ych/ członka/ów/ rodziny, o
ile treść tej informacji nie przyniesie szkody dobru dziecka. Ponadto Państwa-Strony
zapewnią, aby wniesienie takiej prośby samo przez się nie pociągało żadnych ujemnych
następstw dla osoby (osób), której/ych/ dotyczy.
Artykuł 10
1. Zgodnie z wynikającym z postanowienia artykułu 9 ustęp 1 obowiązkiem Państw-Stron
wnioski składane przez dziecko lub jego rodziców odnośnie wjazdu lub opuszczenia
Państwa-Strony w celu łączenia rodziny będą rozpatrywane przez Państwa-Strony w sposób
przychylny, humanitarny i w szybkim trybie. Państwa-Strony ponadto zapewnią, aby
złożenie takiego wniosku nie pociągało za sobą ujemnych skutków dla wnioskodawców oraz
członków ich rodzin.
2. Dziecko, którego rodzice przebywają w różnych państwach, będzie miało prawo do
utrzymywania regularnych, z wyjątkiem okoliczności nadzwyczajnych, osobistych
stosunków i bezpośrednich kontaktów z obojgiem rodziców. W tym celu oraz zgodnie z
obowiązkiem Państw-Stron wynikającym z postanowienia artykułu 9 ustęp 1 Państwa-
Strony będą respektowały prawo dziecka oraz jego rodziców do opuszczania każdego kraju,
w tym własnego, oraz powrotu do ich własnego kraju. Prawo do opuszczenia dowolnego
kraju będzie podlegać tylko takim ograniczeniom, które są określone przez prawo i które są
niezbędne dla ochrony bezpieczeństwa narodowego, porządku publicznego (ordre public),
zdrowia i moralności mieszkańców lub praw i swobód innych osób, zgodnych z pozostałymi
prawami uznanymi w niniejszej Konwencji.
Artykuł 11
1. Państwa-Strony będą podejmowały kroki dla zwalczania nielegalnego transferu dzieci oraz
ich nielegalnego wywozu za granicę.
2. W tym celu Państwa-Strony będą popierały zawieranie odpowiednich umów dwustronnych
lub wielostronnych albo przystępowanie do istniejących już umów.
Artykuł 12
1. Państwa-Strony zapewniają dziecku, które jest zdolne do kształtowania swych własnych
poglądów, prawo do swobodnego wyrażania własnych poglądów we wszystkich sprawach
dotyczących dziecka, przyjmując te poglądy z należytą wagą, stosownie do wieku oraz
dojrzałości dziecka.
2. W tym celu dziecko będzie miało w szczególności zapewnioną możliwość wypowiadania się
w każdym postępowaniu sądowym i administracyjnym dotyczącym dziecka, bezpośrednio
lub za pośrednictwem przedstawiciela bądź odpowiedniego organu, zgodnie z zasadami
proceduralnymi prawa wewnętrznego.
Artykuł 13
1. Dziecko będzie miało prawo do swobodnej wypowiedzi: prawo to ma zawierać swobodę
poszukiwania, otrzymania i przekazywania informacji oraz idei wszelkiego rodzaju, bez
względu na granice, w formie ustnej, pisemnej bądź za pomocą druku, w formie
artystycznej lub z wykorzystaniem każdego innego środka przekazu według wyboru
dziecka.
2. Wykonanie tego prawa może podlegać pewnym ograniczeniom, lecz tylko takim, które są
przewidziane przez prawo i które są konieczne:
a. dla poszanowania praw lub reputacji innych osób,
albo
b. dla ochrony bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego (ordre public), bądź
zdrowia publicznego albo moralności.
Artykuł 14
1. Państwa-Strony będą respektowały prawo dziecka do swobody myśli, sumienia i wyznania.
2. Państwa-Strony będą respektowały prawa i obowiązki rodziców, oraz tam gdzie jest to
stosowne, opiekunów prawnych, odnośnie ukierunkowania dziecka, w zakresie jego praw,
w sposób zgodny z rozwijającymi się zdolnościami dziecka.
3. Swoboda wyrażania wyznawanej religii lub przekonań może podlegać tylko takim
ograniczeniom, które są przewidziane prawem i są konieczne dla ochrony bezpieczeństwa i
porządku publicznego (ordre public), zdrowia lub moralności społeczeństwa, bądź
podstawowych praw i wolności innych osób
Artykuł 15
1. Państwa-Strony uznają prawa dziecka do swobodnego zrzeszania się oraz wolności
pokojowych zgromadzeń.
2. Na wykonywanie tych praw nie mogą być nakładane jakiekolwiek ograniczenia z wyjątkiem
tych, które są zgodne z prawem i które są konieczne w społeczeństwie demokratycznym do
zapewnienia interesów bezpieczeństwa publicznego, porządku publicznego (ordre public),
ochrony zdrowia bądź moralności społecznej lub ochrony praw i wolności innych osób.
Artykuł 16
1. Żadne dziecko nie będzie podlegało arbitralnej lub bezprawnej ingerencji w sferę życia
prywatnego, rodzinnego lub domowego, czy w korespondencję, ani bezprawnym
zamachom na jego honor i reputację.
2. Dziecko ma prawo do ochrony prawnej przeciwko tego rodzaju ingerencji lub zamachom.
Artykuł 17
Państwa-Strony uznają ważną rolę spełnianą przez środki masowego przekazu i zapewniają, aby
dziecko miało dostęp do informacji oraz materiałów pochodzących z różnorodnych źródeł krajowych
i międzynarodowych, a szczególnie do tych, które mają na uwadze jego dobro w wymiarze
społecznym, duchowym i moralnym oraz jego zdrowie fizyczne i psychiczne.
W tym celu Państwa-Strony będą:
a. zachęcały środki masowego przekazu do rozpowszechniania informacji i materiałów
korzystnych dla dziecka w wymiarze społecznym oraz kulturalnym, zgodnie z duchem
artykułu 29;
b. zachęcały do rozwoju współpracy międzynarodowej w dziedzinie wytwarzania, wymiany
oraz rozpowszechniania tego rodzaju informacji i materiałów, pochodzących z różnorodnych
kulturowych źródeł krajowych oraz międzynarodowych;
c. zachęcały do wydawania i rozpowszechniania książek dla dzieci;
d. zachęcały środki masowego przekazu, aby w szczególny sposób uwzględniały potrzeby
językowe dzieci należących do mniejszości narodowych lub do rdzennej społeczności;
e. zachęcały do rozwijania odpowiednich kierunków działalności dla ochrony dzieci przed
informacjami i materiałami szkodliwymi z punktu widzenia ich dobra, mając na względzie
postanowienia artykułów 13 i 18.
Artykuł 18
1. Państwa-Strony podejmą wszelkie możliwe starania dla pełnego uznania zasady, że oboje
rodzice ponoszą wspólną odpowiedzialność za wychowanie i rozwój dziecka. Rodzice lub w
określonych przypadkach opiekunowie prawni ponoszą główną odpowiedzialność za
wychowanie i rozwój dziecka. Jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka ma być
przedmiotem ich największej troski.
2. W celu zagwarantowania i popierania praw zawartych w niniejszej Konwencji Państwa-
Strony będą okazywały odpowiednią pomoc rodzicom oraz opiekunom prawnym w
wykonywaniu przez nich obowiązków, związanych z wychowywaniem dzieci, oraz zapewnią
rozwój instytucji, udogodnień i usług z zakresu opieki nad dzieckiem.
3. Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe kroki dla zapewnienia dzieciom
pracujących rodziców prawa do korzystania z usług instytucji i udogodnień z zakresu opieki
nad dziećmi, do których są one uprawnione.
Artykuł 19
1. Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie kroki w dziedzinie ustawodawczej,
administracyjnej, społecznej oraz wychowawczej dla ochrony dziecka przed wszelkimi
formami przemocy fizycznej bądź psychicznej, krzywdy lub nadużyć, zaniedbania bądź
niedbałego traktowania lub wyzysku, a w tym wykorzystywania w celach seksualnych dzieci
pozostających pod opieką rodzica/ów/, opiekuna/ów/ prawnego/ych/ lub innej osoby
sprawującej opiekę nad dzieckiem.
2. Tego rodzaju środki ochronne powinny zawierać, tam gdzie jest to właściwe, skuteczne
przedsięwzięcia w celu stworzenia programów socjalnych dla realizacji pomocy dziecku oraz
osobom sprawującym opiekę nad dzieckiem, jak również inne formy działań prewencyjnych
dla ustalania, informowania, wszczynania i prowadzenia śledztwa, postępowania, notowania
wymienionych wyżej przypadków niewłaściwego traktowania dzieci oraz tam, gdzie jest to
właściwe, ingerencji sądu.
Artykuł 20
1. Dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub w przypadku,
gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało
prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa.
2. Państwa-Strony zgodnie ze swym prawem wewnętrznym zapewnią takiemu dziecku opiekę
zastępczą.
3. Tego rodzaju opieka może obejmować, między innymi, umieszczenie w rodzinie zastępczej,
Kafala w prawie islamskim, adopcję lub, gdy nie jest to niezbędne, umieszczenie w
odpowiedniej instytucji powołanej do opieki nad dziećmi. Przy wyborze odpowiednich
rozwiązań należy w sposób właściwy uwzględnić wskazania w zachowaniu ciągłości w
wychowaniu dziecka oraz jego tożsamości etnicznej, religijnej, kulturowej i językowej.
Artykuł 21
Państwa-Strony uznające i/lub dopuszczające system adopcji zapewnią, aby dobro dziecka było
najwyższym względem, i będą:
a. zapewniać, aby adopcja dziecka odbywała się tylko z upoważnienia kompetentnych władz,
które będą decydować zgodnie z obowiązującym prawem i postępowaniem, i na podstawie
wszelkich stosownych oraz wiarogodnych informacji o tym, że adopcja jest dopuszczalna ze
względu na sytuację dziecka w odniesieniu do rodziców, krewnych i opiekunów oraz w
przypadku, gdy jest to wymagane, aby osoby zainteresowane wyraziły zgodę na adopcję po
przeprowadzeniu z nimi niezbędnych konsultacji;
b. traktować adopcję związaną z przeniesieniem dziecka do innego kraju jak zastępczy środek
opieki nad dzieckiem, jeżeli nie może być ono umieszczone w rodzinie zastępczej lub
adopcyjnej, lub nie można mu zapewnić w żaden inny odpowiedni sposób opieki w kraju
jego pochodzenia;
c. dbać o to, aby dziecko adoptowane do innego kraju miało zabezpieczenie gwarancyjne i
poziom życia odpowiednie do tych, które byłyby zapewnione w przypadku adopcji krajowej;
d. podejmować wszelkie właściwe kroki dla zapewnienia, aby w przypadku adopcji do innego
kraju osoby w niej zaangażowane nie uzyskały z tego powodu niestosownych korzyści
finansowych;
e. sprzyjać osiągnięciu celów niniejszego artykułu tam, gdzie jest to stosowane, poprzez
zawieranie dwustronnych lub wielostronnych porozumień lub umów, a także dążyć w ich
ramach do zapewnienia, aby umieszczenie dziecka w innym kraju odbywało się za
pośrednictwem kompetentnych władz lub organów.
Artykuł 22
1. Państwa-Strony podejmą właściwe kroki dla zapewnienia, aby dziecko, które ubiega się o
status uchodźcy, bądź jest uważane za uchodźcę w świetle odpowiednich przepisów prawa
międzynarodowego lub wewnętrznego stosowanego postępowania w przypadku, gdy
występuje samo lub towarzyszą mu rodzice bądź inna osoba, otrzymało odpowiednią
ochronę i pomoc humanitarną przy korzystaniu z odpowiednich praw zawartych w niniejszej
Konwencji lub innych międzynarodowych aktach dotyczących praw człowieka oraz innych
dokumentach w sprawach humanitarnych, których wspomniane Państwa są Stronami.
2. W tym celu Państwa-Strony zapewnią, w stopniu, jaki uznają za właściwy, współdziałanie w
wysiłkach podejmowanych przez Narody Zjednoczone i inne kompetentne organizacje
międzyrządowe oraz pozarządowe, współpracujące z Narodami Zjednoczonymi dla
udzielania ochrony i pomocy takiemu dziecku oraz odnalezienia jego rodziców lub innych
członków rodziny dziecka uchodźcy w celu uzyskania informacji niezbędnych dla
ponownego połączenia z rodziną. W przypadkach gdy nie można odnaleźć rodziców ani
innych członków rodziny, dziecko zostanie otoczone taką samą opieką jak dziecko
pozbawione stale bądź czasowo swojego otoczenia rodzinnego z jakichkolwiek przyczyn,
zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji.
Artykuł 23
1. Państwa-Strony uznają, że dziecko psychicznie lub fizycznie niepełnosprawne powinno mieć
zapewnioną pełnię normalnego życia w warunkach honorujących jego godność,
umożliwiających osiągnięcie niezależności oraz ułatwiających aktywne uczestnictwo dziecka
w życiu społeczeństwa.
2. Państwa-Strony uznają prawo dziecka niepełnosprawnego do szczególnej troski i będą
sprzyjały oraz zapewniały, stosownie do dostępnych środków, rozszerzanie pomocy
udzielanej uprawnionym do niej dzieciom oraz osobom odpowiedzialnym za opiekę nad
nimi. Pomoc taka będzie udzielana na wniosek tych osób i będzie stosowna do warunków
dziecka oraz sytuacji rodziców lub innych osób, które się nim opiekują.
3. Uznając szczególne potrzeby dziecka niepełnosprawnego, pomoc, o której mowa w ustępie
2 niniejszego artykułu, będzie udzielana bezpłatnie, tam gdzie jest to możliwe, przy
uwzględnieniu zasobów finansowych rodziców bądź innych osób opiekujących się
dzieckiem, i ma zapewnić, aby niepełnosprawne dziecko posiadało skuteczny dostęp do
oświaty, nauki, opieki zdrowotnej, opieki rehabilitacyjnej, przygotowania zawodowego oraz
możliwości rekreacyjnych realizowany w sposób prowadzący do osiągnięcia przez dziecko
jak najwyższego stopnia zintegrowania ze społeczeństwem oraz osobistego rozwoju, a w
tym jego rozwoju kulturalnego i duchowego.
4. Państwa-Strony będą sprzyjać, w duchu współpracy międzynarodowej, wymianie
odpowiednich informacji w zakresie profilaktyki zdrowotnej oraz leczenia medycznego,
psychologicznego i funkcjonalnego dzieci niepełnosprawnych, w tym rozpowszechnianiu i
umożliwianiu dostępu do informacji dotyczących metod kształcenia, rehabilitacji i
przygotowania zawodowego, w celu umożliwienia Państwom-Stronom poprawy ich
możliwości i kwalifikacji oraz w celu wzbogacenia ich doświadczeń w tych dziedzinach. W
związku z tym potrzeby krajów rozwijających się będą uwzględnianie w sposób szczególny.
Artykuł 24
1. Państwa-Strony uznają prawo dziecka do jak najwyższego poziomu zdrowia i udogodnień w
zakresie leczenia chorób oraz rehabilitacji zdrowotnej. Państwa-Strony będą dążyły do
zapewnienia, aby żadne dziecko nie było pozbawione swojego prawa dostępu do tego
rodzaju opieki zdrowotnej.
2. Państwa-Strony będą dążyły do pełnej realizacji tego prawa, a w szczególności podejmą
niezbędne kroki w celu:
a. zmniejszenia śmiertelności wśród noworodków i dzieci;
b. zapewnienia udzielania koniecznej pomocy oraz opieki zdrowotnej wszystkim dzieciom, ze
szczególnym uwzględnieniem rozwoju podstawowej opieki zdrowotnej;
c. zwalczania chorób i niedożywienia, a w tym - w ramach podstawowej opieki zdrowotnej -
poprzez wykorzystanie między innymi łatwo dostępnych technologii oraz poprzez
dostarczanie odpowiednich produktów żywnościowych i wody pitnej, z uwzględnieniem
niebezpieczeństwa oraz ryzyka zanieczyszczenia środowiska naturalnego;
d. zapewnienia matkom właściwej opieki zdrowotnej w okresie przed i po urodzeniu dziecka;
e. zapewnienia, aby wszystkie grupy społeczne, a w szczególności rodzice oraz dzieci, były
informowane i posiadały dostęp do oświaty oraz otrzymywały wsparcie w korzystaniu z
podstawowej wiedzy w zakresie zdrowia dziecka i karmienia, korzyściach karmienia piersią,
higieny i urządzeń sanitarnych, a także zapobiegania wypadkom;
f. rozwoju profilaktycznej opieki zdrowotnej i usług, poradnictwa dla rodziców oraz
wychowania w zakresie planowania rodziny.
3. Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe i skuteczne kroki na rzecz zniesienia
tradycyjnych praktyk przynoszących szkodę zdrowiu dziecka.
4. Państwa-Strony zobowiązują się działać na rzecz sprzyjania i zachęcania do rozwoju
współpracy międzynarodowej w celu stopniowego osiągania pełnej realizacji praw uznanych
w niniejszym artykule. W związku z tym szczególna uwaga będzie zwrócona na potrzeby
krajów rozwijających się.
Artykuł 25
Państwa-Strony uznają prawo dziecka, umieszczonego przez kompetentne władze w zakładzie w
celach opieki, ochrony bądź leczenia w zakresie zdrowia fizycznego lub psychicznego do okresowej
kontroli traktowania lub leczenia dziecka oraz wszelkich innych okoliczności, odnoszących się do
jego umieszczenia.
Artykuł 26
1. Państwa-Strony będą uznawać prawo każdego dziecka do korzystania z systemu
zabezpieczenia społecznego, a w tym ubezpieczeń socjalnych, oraz będą podejmowały
niezbędne kroki dla osiągnięcia pełnej realizacji tego prawa zgodnie z ich prawem
wewnętrznym.
2. Tam, gdzie jest to możliwe, powyższe świadczenia powinny być zapewnione z
uwzględnieniem zasobów i warunków życia dziecka oraz osób odpowiedzialnych za jego
utrzymanie, jak również wszelkich innych okoliczności, odnoszących się do stosowania i
realizacji świadczeń wnioskowanych przez dziecko lub w jego imieniu.
Artykuł 27
1. Państwa-Strony uznają prawo każdego dziecka do poziomu życia odpowiadającego jego
rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu i społecznemu.
2. Rodzic/e/ lub inne osoby, odpowiedzialne za dziecko, ponoszą główną odpowiedzialność za
zapewnienie, w ramach ich możliwości, także finansowych, warunków życia niezbędnych
dla rozwoju dziecka.
3. Państwa-Strony, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do ich środków, będą
podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób, odpowiedzialnych
za dziecko w realizacji tego prawa, oraz będą udzielać w razie potrzeby pomocy materialnej
oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań.
4. Państwa-Strony podejmą wszelkie właściwe kroki dla zapewnienia łożenia na utrzymanie
dziecka ze strony rodziców lub innych osób ponoszących odpowiedzialność finansową za
dziecko, zarówno na terenie Państwa-Strony, jak i za granicą, w szczególności, jeżeli osoba
ponosząca odpowiedzialność finansową za dziecko mieszka w państwie innym niż dziecko.
Państwa-Strony będą dążyły do przystąpienia do umów międzynarodowych lub zawarcia
takich umów, jak również do zawierania odpowiednich porozumień.
Artykuł 28
1. Państwa-Strony uznają prawo dziecka do nauki i w celu stopniowego realizowania tego
prawa na zasadzie równych szans, w szczególności:
a. uczynią nauczanie podstawowe obowiązkowe i bezpłatne dla wszystkich;
b. będą popierać rozwój różnorodnych form szkolnictwa średniego, tak ogólnokształcącego,
jak i zawodowego, uczynią je dostępne dla każdego dziecka oraz podejmą odpowiednie
kroki, takie jak wprowadzenie bezpłatnego nauczania oraz udzielanie w razie potrzeby
pomocy finansowej;
c. za pomocą wszelkich właściwych środków uczynią szkolnictwo wyższe dostępne dla
wszystkich na zasadzie zdolności;
d. udostępnią wszystkim dzieciom informacje i poradnictwo szkolne i zawodowe;
e. podejmą kroki na rzecz zapewnienia regularnego uczęszczania do szkół oraz zmniejszenia
wskaźnika porzucania nauki.
2. Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe działania, aby dyscyplina szkolna
była wprowadzana zgodnie z ludzką godnością dziecka i zgodnie z niniejszą Konwencją.
3. Państwa-Strony będą popierały i rozwijały międzynarodową współpracę w dziedzinie
oświaty, w szczególności w celu przyczyniania się do zlikwidowania ignorancji i
analfabetyzmu na świecie, oraz ułatwienie dostępu do wiedzy naukowo-technicznej i
nowoczesnych metod nauczania. W tym zakresie należy w szczególności uwzględniać
potrzeby krajów rozwijających się.
Artykuł 29
1. Państwa-Strony są zgodne, że nauka dziecka będzie ukierunkowana na: a) rozwijanie w jak
najpełniejszym zakresie osobowości, talentów oraz zdolności umysłowych i fizycznych
dziecka; b) rozwijanie szacunku dla praw człowieka i podstawowych swobód oraz dla zasad
zawartych w Karcie Narodów Zjednoczonych; c) rozwijanie szacunku dla rodziców dziecka,
jego tożsamości kulturowej, języka i wartości, dla wartości narodowych kraju, w którym
mieszka dziecko, kraju, z którego dziecko pochodzi, jak i innych kultur; d) przygotowanie
dziecka do odpowiedzialnego życia w wolnym społeczeństwie, w duchu zrozumienia,
pokoju, tolerancji, równowartości płci oraz przyjaźni pomiędzy wszystkimi narodami,
grupami etnicznymi, narodowymi i religijnymi oraz osobami rdzennego pochodzenia; e)
rozwijania poszanowania środowiska naturalnego.
2. Żadne postanowienie niniejszego artykułu lub artykułu 28 nie może być interpretowane w
sposób naruszający wolność osób fizycznych lub ciał zbiorowych do zakładania i
prowadzenia instytucji oświatowych, z zastrzeżeniem przestrzegania zasad, wyrażonych w
ustępie 1 niniejszego artykułu oraz wymogów, aby kształcenie w tego typu instytucjach
odpowiadało minimalnym standardom, które określi dane państwo.
Artykuł 30
W tych państwach, w których istnieją mniejszości etniczne, religijne lub językowe bądź osoby
pochodzenia rdzennego, dziecku należącemu do takiej mniejszości lub dziecku pochodzenia
rdzennego nie można odmówić prawa do posiadania i korzystania z własnej kultury, do wyznania i
praktykowania swojej religii lub używania własnego języka, łącznie z innymi członkami jego grupy.
Artykuł 31
1. Państwa-Strony uznają prawo dziecka do wypoczynku i czasu wolnego, do uczestniczenia w
zabawach i zajęciach rekreacyjnych, stosownych do wieku dziecka oraz do
nieskrępowanego uczestniczenia w życiu kulturalnym i artystycznym.
2. Państwa-Strony będą przestrzegały oraz popierały prawo dziecka do wszechstronnego
uczestnictwa w życiu kulturalnym i artystycznym oraz będą sprzyjały tworzeniu właściwych
i równych sposobności dla działalności kulturalnej, artystycznej, rekreacyjnej oraz w
zakresie wykorzystania czasu wolnego.
Artykuł 32
1. Państwa-Strony uznają prawo dziecka do ochrony przed wyzyskiem ekonomicznym, przed
wykonywaniem pracy, która może być niebezpieczna lub też może kolidować z
kształceniem dziecka, bądź może być szkodliwa dla zdrowia dziecka lub jego rozwoju
fizycznego, umysłowego, duchowego, moralnego czy społecznego.
2. Państwa-Strony będą podejmowały kroki ustawodawcze, administracyjne, socjalne oraz
środki w dziedzinie oświaty dla zapewnienia realizacji niniejszego artykułu. W tym celu, i
mając na uwadze odnośne postanowienia innych dokumentów międzynarodowych,
Państwa-Strony, w szczególności: a) ustanowią minimalny poziom lub poziomy wiekowe dla
ubiegania się o podjęcie pracy; b) ustanowią właściwe przepisy odnośnie wymiaru
czasowego oraz warunków zatrudnienia; c) ustanowią odpowiednie kary lub inne sankcje
dla zapewnienia skutecznego wzmocnienia siły niniejszego artykułu.
Artykuł 33
Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie odpowiednie kroki, w tym środki ustawodawcze,
administracyjne, socjalne oraz środki w dziedzinie oświaty, w celu zapewnienia ochrony dzieci
przed nielegalnym używaniem środków narkotycznych i substancji psychotropowych, zgodnie z ich
zdefiniowaniem w odpowiednich umowach międzynarodowych, oraz w celu zapobiegania
wykorzystania dzieci do nielegalnej produkcji tego typu substancji i handlu nimi.
Artykuł 34
Państwa-Strony zobowiązują się do ochrony dzieci przed wszelkimi formami wyzysku seksualnego i
nadużyć seksualnych. Dla osiągnięcia tych celów Państwa-Strony podejmą w szczególności wszelkie
kroki o zasięgu krajowym, dwustronnym oraz wielostronnym dla przeciwdziałania:
a. nakłanianiu lub zmuszaniu dziecka do jakichkolwiek nielegalnych działań seksualnych;
b. wykorzystywaniu dzieci do prostytucji lub innych nielegalnych praktyk seksualnych;
c. wykorzystywaniu dzieci w pornograficznych przedstawieniach i materiałach.
Artykuł 35
Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie kroki o zasięgu krajowym, dwustronnym oraz
wielostronnym dla przeciwdziałania uprowadzeniom, sprzedaży bądź handlowi dziećmi,
dokonywanych dla jakichkolwiek celów i w jakiejkolwiek formie.
Artykuł 36
Państwa-Strony będą bronić dziecko przed wszelkimi innymi formami wyzysku, w jakimkolwiek
aspekcie naruszającym dobro dziecka.
Artykuł 37
Państwa-Strony zapewnią, aby:
a. żadne dziecko nie podlegało torturowaniu bądź okrutnemu, nieludzkiemu czy poniżającemu
traktowaniu lub karaniu. Ani kara śmierci, ani kara dożywotniego więzienia bez możliwości
wcześniejszego zwolnienia nie może zostać orzeczona wobec osoby w wieku poniżej
osiemnastu lat za popełnione przez nią przestępstwa;
b. żadne dziecko nie zostało pozbawione wolności w sposób bezprawny lub arbitralny.
Aresztowanie, zatrzymanie lub uwięzienie dziecka powinno być zgodne z prawem i może
być zastosowane jedynie jako środek ostateczny i na właściwy, możliwie najkrótszy czas;
c. każde dziecko pozbawione wolności było traktowane humanitarnie i z poszanowaniem
wrodzonej godności jednostki ludzkiej, w sposób uwzględniający potrzeby osoby w danym
wieku. W szczególności każde dziecko pozbawione wolności zostanie odseparowane od osób
dorosłych, jeśli tylko rozwiązanie odwrotne nie będzie uznane za zgodne z najwyższym
dobrem dziecka, oraz będzie miało prawo utrzymywać kontakty ze swoją rodziną poprzez
korespondencję i wizyty, z wyłączeniem sytuacji wyjątkowych;
d. każde dziecko pozbawione wolności miało prawo do uzyskania niezwłocznego dostępu do
prawnej lub innej odpowiedzialnej pomocy, jak również prawo do kwestionowania
legalności pozbawienia go wolności przed sądem lub inną kompetentną, niezawisłą i
bezstronną władzą oraz domagania się uzyskania decyzji w tej sprawie.
Artykuł 38
1. Państwa-Strony zobowiązują się do respektowania norm międzynarodowego prawa
humanitarnego mających zastosowanie do nich w przypadku konfliktu zbrojnego, a
odnoszących się do dzieci.
2. Państwa-Strony podejmują wszelkie możliwe kroki dla zapewnienia, aby osoby, które nie
osiągnęły wieku piętnastu lat nie brały bezpośredniego udziału w działaniach zbrojnych.
3. Państwa-Strony będą powstrzymywały się przed rekrutowaniem do swoich sił zbrojnych
jakiejkolwiek osoby, która nie osiągnęła wieku piętnastu lat. Przeprowadzając rekrutację
spośród osób, które osiągnęły wiek piętnastu lat, lecz nie osiągnęły jeszcze osiemnastu lat,
Państwa-Strony będą dążyły do brania pod uwagę w pierwszej kolejności osób starszych
wiekiem.
4. Zgodnie ze swoimi zobowiązaniami, wynikającymi z międzynarodowego prawa
humanitarnego do ochrony ludności cywilnej w konfliktach zbrojnych, Państwa-Strony będą
stosowały wszelkie możliwe do realizacji środki dla zapewnienia ochrony i opieki nad
dziećmi dotkniętymi przez konflikt zbrojny.
Artykuł 39
Państwa-Strony będą podejmowały wszelkie właściwe kroki dla ułatwienia przebiegu rehabilitacji
fizycznej i psychicznej oraz reintegracji społecznej dziecka, które padło ofiarą: jakiejkolwiek formy
zaniedbania, wyzysku lub wykorzystania, torturowania lub jakiejkolwiek innej formie okrutnego,
nieludzkiego czy poniżającego traktowania albo karania, bądź konfliktu zbrojnego. Taka
rehabilitacja czy reintegracja przebiegać będzie w środowisku, które sprzyja zdrowiu, zapewnieniu
własnego szacunku i godności człowieka.
Artykuł 40
1. Państwa-Strony uznają prawo każdego dziecka podejrzanego, oskarżonego bądź uznanego
winnym pogwałcenia prawa karnego do traktowania w sposób sprzyjający poczuciu
godności i wartości dziecka, które umacnia w nim poszanowanie podstawowych praw i
wolności innych osób oraz uwzględnia wiek dziecka i celowość sprzyjania jego reintegracji
dla podjęcia przez nie konstruktywnej roli w społeczeństwie.
2. W tym celu, a także uwzględniając odpowiednie postanowienia dokumentów
międzynarodowych, Państwa-Strony zapewnią w szczególności aby:
a. żadne dziecko nie było podejrzane, oskarżane bądź uznawane winnym pogwałcenia prawa
karnego poprzez działanie lub zaniechanie, które nie było zabronione przez prawo
wewnętrzne bądź międzynarodowe w momencie jego dokonania;
b. każde dziecko, które podejrzewa się, oskarża lub uznaje winnym pogwałcenia prawa
karnego miało przynajmniej następujące gwarancje:
I. przyznanie domniemania niewinności do chwili udowodnienia winy zgodnie z prawem;
II. niezwłoczne bezpośrednie poinformowanie o stawianych mu zarzutach, a jeśli będzie to
niezbędne poprzez jego rodziców lub opiekuna prawnego, oraz zapewnienie prawnej lub
innej pomocy w przygotowaniu i prezentowaniu swojej obrony;
III. rozpatrzenia sprawy bez zwłoki i przez niezawisłą i bezstronną władzę bądź organ sądowy
w uczciwym procesie, przeprowadzonym zgodnie z prawem, zabezpieczeniem prawnej lub
innej właściwej pomocy oraz w obecności jego rodziców lub opiekunów prawnych, jeśli
tylko nie będzie to uważane za niezgodne z najwyższym interesem dziecka, przy
uwzględnieniu jego wieku lub sytuacji;
IV. niestosowania przymusu do składania zeznań lub przyznania się do winy, przesłuchiwania
świadków ze strony przeciwnej i równoprawnego uczestniczenia w przesłuchiwaniu
świadków w jego imieniu;
V. w przypadku uznania winnym pogwałcenia prawa karnego posiadanie prawa odwołania się
od tego orzeczenia, oraz innych związanych z nim środków, po wyższej, kompetentnej,
niezawisłej i bezstronnej władzy lub organu sądowego, zgodnie z prawem;
VI. zapewnienia bezpłatnej pomocy tłumacza, jeśli dziecko nie rozumie bądź nie mówi w
danym języku;
VII. pełnego poszanowania spraw z zakresu życia osobistego we wszystkich etapach
procesowych.
3. Państwa-Strony będą sprzyjały tworzeniu praw, procedur organów oraz instytucji
odnoszących się specjalnie do dzieci podejrzanych, oskarżonych bądź uznawanych winnymi
pogwałcenia prawa karnego, a w szczególności:
a. ustanowieniu minimalnej granicy wieku, poniżej której dzieci będą posiadały domniemanie
niezdolności do naruszenia prawa karnego;
b. w przypadku, gdy jest to właściwe i celowe, powinny być stosowane inne środki
postępowania z takimi dziećmi, bez uciekania się do postępowania sądowego, pod
warunkiem pełnego poszanowania praw człowieka i gwarancji prawnych.
4. Różnorodne przedsięwzięcia, takie jak opieka, poradnictwo, nadzór, probacja, umieszczenie
w rodzinie zastępczej, programy edukacyjne i szkolenia zawodowe, oraz inne rozwiązania
alternatywne do opieki instytucjonalnej, będą dostępne dla zapewnienia właściwego
postępowania z dziećmi z uwzględnieniem ich dobra, a także proporcjonalnie zarówno w
stosunku do okoliczności, jak i do popełnionego wykroczenia.
Artykuł 41
Niniejsza Konwencja w żaden sposób nie narusza postanowień, które w większym stopniu sprzyjają
realizacji praw dziecka i które mogą być zawarte w: a) prasie Państwa-Strony; lub b) prawie
międzynarodowym, obowiązującym to Państwo.
CZĘŚĆ II
Artykuł 42
Państwa-Strony zobowiązują się szerzenia informacji o zasadach i postanowieniach, i to zarówno
wśród dorosłych, jak i dzieci, wykorzystując do tego celu będące w ich dyspozycji środki.
Artykuł 43
1. W celu badania postępów dokonywanych przez Państwa-Strony w realizacji zobowiązań
przewidzianych w niniejszej Konwencji ustanawia się Komitet Praw Dziecka, który będzie
wykonywać wskazane niżej funkcje.
2. Komitet będzie składał się z dziesięciu ekspertów, reprezentujących wysoki poziom moralny
i posiadających uznane kompetencje w dziedzinie, której dotyczy niniejsza Konwencja.
Członkowie Komitetu będą wybierani przez Państwa-Strony spośród ich obywateli i będą
występowali w swoim osobistym charakterze, z uwzględnieniem sprawiedliwego podziału
geograficznego oraz zasadniczych systemów prawnych.
3. Członkowie Komitetu będą wybierani w tajnym głosowaniu z listy osób wyznaczonych przez
Państwa-Strony. Każde Państwo może wyznaczyć jedną osobę spośród swoich obywateli.
4. Wstępne wybory do Komitetu odbędą się nie później niż po upływie sześciu miesięcy od
daty wejścia w życie niniejszej Konwencji, a następnie co dwa lata. Co najmniej na cztery
miesiące przed terminem każdych wyborów Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych
wystosuje list do Państw-Stron, prosząc je o podanie nazwisk wyznaczonych przez nie osób
w przeciągu dwóch miesięcy. Sekretarz Generalny przygotuje następnie listę wszystkich
osób w ten sposób wyznaczonych, ułożoną w porządku alfabetycznym, ze wskazaniem
państwa, przez które zostali wyznaczeni, i przedłoży ją Państwom-Stronom niniejszej
Konwencji.
5. Wybory będą się odbywały na spotkaniach Państw-Stron, zwołanych przez Sekretarz
Generalnego w siedzibie Narodów Zjednoczonych. Na tych spotkaniach, na których quorum
będzie stanowiło dwie trzecie Państw-Stron, osoby, które otrzymają największą ilość
głosów oraz absolutną większość głosów obecnych i biorących udział w głosowaniu
przedstawicieli Państw-Stron, zostaną wybrane na członków Komitetu.
6. Członkowie Komitetu wybierani będą na okres czterech lat. Będą oni mogli zostać wybrani
ponownie, jeśli znów zostaną wyznaczeni. Kadencja pięciu spośród członków wybranych w
pierwszych wyborach wygaśnie po upływie dwóch lat; niezwłocznie po pierwszych wyborach
nazwiska owych pięciu członków zostaną wybrane drogą losowania przez Przewodniczącego
spotkania.
7. W przypadku śmierci członka Komitetu, jego rezygnacji lub jego oświadczenia, że z
jakiegokolwiek innego powodu nie może wypełniać obowiązków członka Komitetu, Państwo-
Strona, które wyznaczyło danego członka, wyznaczy za zgodą Komitetu innego eksperta
spośród swoich obywateli na okres pozostały do końca kadencji.
8. Komitet ustanowi swoje własne zasady procedury.
9. Komitet wybiera swych funkcjonariuszy na okres dwóch lat.
10. Posiedzenia Komitetu będą odbywały się zwykle w siedzibie Narodów Zjednoczonych lub w
innym dogodnym miejscu określonym przez Komitet. Komitet będzie odbywał posiedzenia
zasadniczo corocznie. Czas trwania posiedzeń Komitetu będzie określony oraz poddawany
weryfikacji, gdy zajdzie taka potrzeba, na spotkaniu Państw-Stron niniejszej Konwencji, za
zgodą Zgromadzenia Ogólnego.
11. Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych zapewni niezbędny personel oraz warunki dla
skutecznego wypełniania przez Komitet funkcji nałożonych przez niniejszą Konwencję.
12. Za zgodą Zgromadzenia Ogólnego członkowie Komitetu utworzonego na mocy niniejszej
Konwencji otrzymywać będą honoraria z funduszy Narodów Zjednoczonych na okres i na
warunkach określanych przez Zgromadzenie.
Artykuł 44
1. Państwa-Strony zobowiązują się do przedkładania Komitetowi za pośrednictwem Sekretarza
Generalnego Narodów Zjednoczonych sprawozdań odnośnie środków stosowanych przez
nie dla realizacji praw zawartych w Konwencji oraz postępów w korzystaniu z tych praw:
a. w przeciągu dwóch lat po wejściu w życie Konwencji dla danego Państwa;
b. następnie co pięć lat.
2. Sprawozdania przedkładane na mocy niniejszego artykułu wskazywać będą Na czynniki
oraz ewentualne trudności wpływające na stopień wypełnienia zobowiązań wynikających z
niniejszej Konwencji. Sprawozdania będą zawierały także odpowiednie informacje dla
zapewnienia Komitetowi pełnej wiedzy na temat wprowadzenia w życie postanowień
Konwencji w danym kraju.
3. Państwo-Strona, które przedłożyło Komitetowi wszechstronne sprawozdanie pierwotne, nie
musi już w swoich następnych sprawozdaniach przedkładanych zgodnie z ustępem 1 punkt
b) powtarzać podstawowych informacji, które podane były uprzednio.
4. Komitet może zażądać od Państw-Stron dalszych informacji, odnoszących się do
wprowadzenia w życie Konwencji.
5. Komitet będzie przedkładał Zgromadzeniu Ogólnemu Narodów Zjednoczonych, poprzez
Radę Gospodarczo-Społeczną, co dwa lata, sprawozdania ze swojej działalności.
6. Państwa-Strony będą szeroko udostępniały opinii publicznej swych krajów te sprawozdania.
Artykuł 45
Dla ułatwienia skutecznego wprowadzenia w życie niniejszej Konwencji oraz stworzenia
korzystnych warunków dla współpracy międzynarodowej w dziedzinie, której ona dotyczy:
a. Agencje wyspecjalizowane, Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci oraz inne
wyspecjalizowane organy Narodów Zjednoczonych będą uprawnione do uczestniczenia
poprzez swoich przedstawicieli, przy omawianiu wprowadzania w życie tych postanowień
niniejszej Konwencji, które wchodzą w zakres ich kompetencji. Komitet może poprosić
agencje wyspecjalizowane, Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci i inne
kompetentne organy, jeśli uzna to za stosowne, o udzielenie specjalistycznych porad
odnośnie wprowadzania w życie Konwencji w kwestiach wchodzących w zakres ich
kompetencji. Komitet może poprosić agencje wyspecjalizowane, Fundusz Narodów
Zjednoczonych na rzecz Dzieci i inne organy Narodów Zjednoczonych o przedłożenie
sprawozdań dotyczących wprowadzenia w życie Konwencji w tych dziedzinach, które
wchodzą w zakres ich działalności;
b. Komitet będzie przekazywał, jeśli uzna to za stosowne, agencjom wyspecjalizowanym,
Funduszowi Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci i innym właściwym organom wszelkie
sprawozdania Państw-Stron zawierające prośbę lub wskazujące na potrzebę w zakresie
doradztwa technicznego bądź pomocy, łącznie z ewentualnymi uwagami i sugestiami
Komitetu odnośnie owych próśb lub wskazań;
c. Komitet może zlecić Zgromadzeniu Ogólnemu zwrócenie się do Sekretarza Generalnego o
zainicjowanie w jego imieniu badań konkretnych problemów, odnoszących się do praw
dziecka;
d. Komitet może czynić sugestie i ogólne zalecenia w oparciu o otrzymywane informacje,
zgodnie z artykułem 44 i 45 niniejszej Konwencji. Sugestie te i ogólne zalecenia będą
przekazywane zainteresowanemu Państwu i podawane do wiadomości Zgromadzenia
Ogólnego, łącznie z ewentualnymi uwagami Państw-Stron.
CZĘŚĆ III
Artykuł 46
Niniejsza Konwencja będzie otwarta do podpisania przez wszystkie Państwa.
Artykuł 47
Niniejsza Konwencja podlega ratyfikacji. Dokumenty ratyfikacyjne składane będą u Sekretarza
Generalnego Narodów Zjednoczonych.
Artykuł 48
Każde Państwo będzie mogło przystąpić do niniejszej Konwencji. Dokumenty przystąpienia będą
składane u Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych.
Artykuł 49
1. Niniejsza Konwencja wejdzie w życie trzydziestego dnia licząc od daty złożenia u Sekretarza
Generalnego dwudziestego dokumentu ratyfikacyjnego lub przystąpienia.
2. Dla każdego Państwa, które dokona ratyfikacji lub przystąpienia do Konwencji, po złożeniu
dwudziestego dokumentu ratyfikacyjnego lub przystąpienia Konwencja wejdzie w życie
trzydziestego dnia licząc od daty złożenia przez dane Państwo swojego dokumentu
ratyfikacyjnego lub przystąpienia.
Artykuł 50
1. Każde Państwo-Strona może zaproponować poprawkę i wnieść ją do Sekretarza
Generalnego Narodów Zjednoczonych. Sekretarz Generalny zakomunikuje następnie o
zaproponowanej poprawce Państwom-Stronom łącznie z wnioskiem o wskazanie, czy są
one za zwołaniem konferencji Państw-Stron, mającej na celu rozważenie i przeprowadzenie
głosowania nad propozycją. W przypadku, gdy w przeciągu czterech miesięcy od daty
takiego powiadomienia co najmniej jedna trzecia Państw-Stron wypowie się za zwołaniem
takiej konferencji, Sekretarz Generalny zwoła taką konferencję pod auspicjami Narodów
Zjednoczonych. Każda poprawka przyjęta większością głosów Państw-Stron obecnych i
biorących udział w głosowaniu podlegać będzie zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Ogólne
Narodów Zjednoczonych.
2. Poprawka, przyjęta w sposób zgodny z ustępem 1 niniejszego artykułu, wchodzi w życie po
zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych i przyjęciu większością
dwóch trzecich Państw-Stron.
3. Po wejściu w życie poprawki będzie ona miała moc wiążącą dla tych Państw-Stron które się
za nią opowiedziały, pozostałe Państwa-Strony natomiast obowiązują nadal postanowienia
Konwencji oraz wszelkie wcześniejsze poprawki, o ile zostały one przez te Państwa
przyjęte.
Artykuł 51
1. Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych przyjmować będzie oraz rozsyłać do
wszystkich Państw-Stron teksty zastrzeżeń dokonanych przez Państwa podczas ratyfikacji
lub przystąpienia.
2. Nie będzie dopuszczalne zastrzeżenie pozostające w sprzeczności z przedmiotem i celem
niniejszej Konwencji.
3. Zastrzeżenie może zostać wycofane w dowolnym czasie w drodze notyfikacji tego faktu,
złożonej na ręce Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych, który następnie
powiadomi o tym wszystkie Państwa. Taka notyfikacja odniesie skutek w dniu otrzymania
jej przez Sekretarza Generalnego.
Artykuł 52
Państwo-Strona może wypowiedzieć Konwencję w drodze pisemnej notyfikacji, złożonej na ręce
Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych. Wypowiedzenie nabiera mocy po upływie
jednego roku od daty przyjęcia notyfikacji przez Sekretarza Generalnego.
Artykuł 53
Depozytariuszem niniejszej Konwencji jest Sekretarz Generalny Narodów Zjednoczonych.
Artykuł 54
Oryginał niniejszej Konwencji, którego teksty sporządzone w językach angielskim, arabskim,
chińskim, francuskim, hiszpańskim oraz rosyjskim są jednakowo autentyczne, zostanie
zdeponowany u Sekretarz Generalnego Narodów Zjednoczonych.
Na dowód czego niżej podpisani pełnomocnicy, będący w należyty sposób upełnomocnieni przez
swe Rządy, złożyli podpisy pod niniejszą Konwencją.